.

Μνημόνιο οδηγιών προστασίας από φυσικές καταστροφές

Καιρός

Χάρτης Ευρυτανίας


Καρπενήσι - το χωριό που ξαναζεί PDF Εκτύπωση E-mail

Παραθέτουμε αυτούσιο άρθρο του περιοδικού «Α Ε Ρ Α», αμέσως μετά την απελευθέρωση της πόλης του Καρπενησίου από τους Γερμανούς κατακτητές. Το περιοδικό «Α Ε Ρ Α», ήταν δεκαπενθήμερης εικονογραφημένης έκδοσης και έκανε αφιέρωμα στη σελίδα 3 στο Καρπενήσι. Το αυθεντικό άρθρο βρίσκεται στα χέρια μας, προσφορά του μέλους του Συλλόγου μας ιστοριοδίφη Ηλία Μπουμπουρή.

Διαβάστε πως προλογούσε στην 1η σελίδα του το άρθρο για το Καρπενήσι:

«Το εξώφυλλό μας παρουσιάζει μία εικόνα από τη ζωή του Καρπενησίου. Για το δράμα αυτού του χωριού αφιερώνουμε τις σελίδες 4,5 και 6. Το ρεπορτάζ έχει γίνει από δύο συνεργάτες του «Αέρα» που έκαμαν επιτόπιο έρευνα και δίνουν το δράμα του Ελληνικού αυτού χωριού με εικόνες και σχέδια. Εκατοντάδες άλλα χωριά της Ελλάδος δοκίμασαν τη μανία της ίδιας καταιγίδας της κατοχής».

Ένα από χωριά που είχαν τραγική μοίρα στην Ελλάδα ήταν και το Καρπενήσι. Η τοποθεσία του είναι τέτοια που στάθηκε απαραίτητο ορμητήριο για την Εθνική Αντίσταση κατά των Γερμανών.

Εκεί είχαν εγκατασταθεί η Βρετανική Στρατιωτική Αποστολή και 13η Μεραρχία του Ε.Λ.Α.Σ.

Αυτήν τη φωλιά της αντιστάσεως βεβαίως δεν μπορούσαν ποτέ να την ανεχτούν οι Γερμανοί και το Νοέμβριο του 1943 έκαμαν εναντίον του Καρπενησίου επίθεση από τη Λαμία και το Αγρίνιο.

Οι κάτοικοί του θα θυμούνται με φρίκη τις σκηνές του τρόμου και της αγριότητας που ξετυλίχθηκαν στο ήσυχο χωριό τους.

Οι κατακτητές; έκαψαν μέγα μέρος του χωριού και σκότωσαν πολλούς από τους Καρπενησιώτες και για μέρες το χωριό σκεπάζονταν από το βαρύ πέπλο του πένθους και της φρίκης. Εκεί που πρώτα κυμάτιζαν τα φλάμπουρα της λευτεριάς και η αντίσταση τραγουδούσε τα περήφανα τραγούδια της, τώρα έμειναν μόνο σταυροί και ερείπια.

Μα οι Γερμανοί δεν μπορούσαν να μείνουν για πολύ στο Καρπενήσι που λεν και η ψυχή του είχε επαναστατήσει και μέσα από τα χαλάσματα ξεπετιόνταν κάθε μέρα και νέοι μαχητές της Ελλάδος. Σιγά-σιγά λοιπόν το ήσυχο χωριό πήρε το ρυθμό της ζωής του, οι αντάρτες ξαναγύρισαν εκεί. Περήφανο το Καρπενήσι ξανασήκωσε το φλάμπουρό του και σάλπισε σ’ όλη την Ελλάδα το κήρυγμα της λευτεριάς.

 Ήταν από τα πιο εκπληκτικά φαινόμενα της κατεχόμενης Ευρώπης. Λίγα χιλιόμετρα μακριά από τα φυλάκια των Γερμανών, ένα ελληνικό χωριό ελεύθερο ανέπνεε και ζούσε με το στρατό του.

Ένας επισκέπτης περιγράφει ως εξής το δράμα του Καρπενησίου: «Παντού μέχρι το Καρπενήσι χαλάσματα και δυστυχισμένοι γυμνοί και πεινασμένοι αγρότες. Και τα σπιτάκια των χωριών γκρεμισμένα με επιστημονική προσοχή ένα προς ένα.

Όλα τα σάρωσε η γερμανική θηριωδία. Χαρακτηριστικόν είναι πως δεν παρέλειψαν να καταστρέψουν ούτε τα 4-5 μικρά εξωκλήσια – μικροσκοπικά καλύτερα καταφύγια για τους οδοιπόρους, σε κακό καιρό- που βρέθηκαν στο δρόμο τους. Στο Κάψι κοίτονται ερείπια ερείπια κι οι δυο εκκλησίες του.

Στη Λάσπη είναι κατακαμμένος ο Αη Νικόλας της. Ευτύχημα είναι πως δεν υπάρχουν στην Ευρυτανία ανθρώπινες εκατόμβες. Γιατί στα ψηλά βουνά της περιοχής αυτής πρωτοφούντωσε το αντάρτικο. Εδώ ήταν η ελεύθερη ορεινή Ελλάδα. Κατακτητής δεν έφτανε εδώ ψηλά.

Έκανε μια-δυο εξορμήσεις, κατέστρεφε ό,τι έβρισκε και έφευγε. Οι αντάρτες μάθαιναν τις μετακινήσεις του στρατού των και ειδοποιούσαν τους κατοίκους να φύγουν. Τον Αύγουστο όμως του 44 έκαναν ολόκληρη εκστρατεία με χιλιάδες στρατό που έφτασε μέχρι το Καρπενήσι.

Μια ολόκληρη εβδομάδα γκρέμιζαν έκαιγαν, ανατίναζαν στον αέρα ένα προς ένα με σύστημα, με υπομονή όλα τα σπίτια του Καρπενησίου. Απ’ την ωραία κωμόπολη την ριζωμένη σε μια καταπράσινη πλαγιά του Βελουχίου δεν άφησαν φεύγοντας παρά στάχτη και χαλάσματα. Οκτώ σπίτια έμειναν μόνο έμειναν όρθια από τα 1000 που είχε. οι κάτοικοι δε από τα ψηλώματα που είχαν καταφύγει, κρυμμένοι σε σπηλιές και δάση, έβλεπαν το ρήμαγμα και τις ανατινάξεις των σπιτιών τους.

 Όσοι γέροι έμειναν ανήμποροι για φευγάλα κι άρρωστοι βρήκαν φοβερό θάνατο».

Έτσι το Καρπενήσι βυθίστηκε στην οδύνη των τόσων άλλων ελληνικών χωριών που είχαν την ίδια τραγική μοίρα. Τα χαλάσματα έμειναν μόνο, σιωπηλοί μάρτυρες της τραγωδίας. Και ένα πρωί χάραξε ο ήλιος της Λευτεριάς.

Το Καρπενήσι δεν την χάρηκε τη μεγάλη μέρα όπως την περίμενε. Ήταν βαριές οι πληγές που του έδωσε ο πόλεμος και η κατοχή. Με το πέρασμα όμως του καιρού άρχισε να ξαναβρίσκει την περήφανη ψυχή του. Λες και κατέβηκαν από τα βουνά τα πνεύματα των ηρώων που έβρισκαν άσυλο κατά την κατοχή και το χωριό ξαναπήρε την πρωτινή του χαρούμενη μορφή. Διάχυτο απλώθηκε στο χωριό το σύνθημα της ανοικοδόμησης.

Τυχερό στάθηκε και στο ότι στην περιοχή του εγκαταστάθηκε το αρχηγείο Ούνρα για την ανοικοδόμηση. Μόνο για τα γύρω χωριά διατίθενται 50.000 μερίδες τροφίμων και μερικά απ’ τα χωριά για να απολαύσουν τα αγαθά στέλνουν τους κατοίκους των σε απόσταση 24 ωρών με τα μουλάρια.

Τα τρόφιμα μοιράζονται δωρεάν και βλέπει κανείς τους Έλληνες χωρικούς να δίνουν σκληρή τη μάχη της ανοικοδομήσεως μα με την απόφαση να την κερδίσουν για να δώσουν στην πατρίδα τους γρήγορα τα εφόδια να ξαναφτιάξει την καινούργια της ζωή, μια ζωή που θα είναι καλύτερη από την περασμένη γιατί θα βγαίνει μέσα από την οικονομική και ιδεολογική κολυμβήθρα του πολέμου.

Ο «Αέρας» είναι ευτυχής σήμερα που δίνει αυτή την εικόνα του αναγενωμένου ελληνικού χωριού, αδιάφορο αν λέγεται Καρπενήσι ή έχει ένα άλλο όνομα. Δυο συνεργάται μας ο φωτογράφος Λοχαγός Μίτσελ Χέτζες και ο καλλιτέχνης Σεβέκ, πήραν διάφορες απόψεις από την εργασία που συντελείται σιωπηλά μα τόσο παραγωγικά ανάμεσα στα χαλάσματα των ελληνικών χωριών.

Η ιστορία του Καρπενησίου δεν είναι κάτι το εξαιρετικό. Είναι το κοινό δράμα όλων κατοικημένων περιοχώνπου δοκίμασαν την Γερμανική καταστροφή. Μα κοινό είναι και το αίσθημα του Έλλην χωρικού : κατέστρεψαν το σπίτι μου μα δεν μπόρεσαν να καταστρέψουν και την αγάπη μου για τη δημιουργία της καινούργιας ζωής.

Οι χωρικοί της Ελλάδος είναι κουρασμένοι από τις δοκιμασίες της Κατοχής μα με την ψυχή τους γεμάτη πόθο για εργασία.-

 
bottom

Valid XHTML and CSS.